Η ΓΛΩΣΣΑ, με παραδείγματα που τρέχουν

Η δομή ενός προγράμματος

Κάθε πρόγραμμα σε ΓΛΩΣΣΑ έχει τρία μέρη με σταθερή σειρά: το όνομα, το τμήμα δηλώσεων (σταθερές και μεταβλητές) και το τμήμα εντολών ανάμεσα σε ΑΡΧΗ και ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τελική_Τιμή
ΣΤΑΘΕΡΕΣ
  ΦΠΑ = 0.24
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: τιμή, τελική
ΑΡΧΗ
  τιμή <- 100
  τελική <- τιμή * (1 + ΦΠΑ)
  ΓΡΑΨΕ 'Τελική τιμή: ', τελική
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Τελική τιμή: 124

• Οι σταθερές δεν αλλάζουν τιμή μέσα στο πρόγραμμα - γι' αυτό είναι ιδανικές για μεγέθη πινάκων και για ποσοστά.
• Το σύμβολο της εκχώρησης είναι το βέλος <- και όχι το =. Το = είναι ο τελεστής σύγκρισης.
• Το θαυμαστικό ! ξεκινά σχόλιο μέχρι το τέλος της γραμμής.

Τύποι δεδομένων

Η ΓΛΩΣΣΑ έχει τέσσερις τύπους. Ο τύπος δηλώνεται μία φορά και δεσμεύει τη μεταβλητή για όλο το πρόγραμμα: μια ΑΚΕΡΑΙΑ μεταβλητή δεν δέχεται ποτέ δεκαδική τιμή.

ΑΚΕΡΑΙΕΣ

Ακέραιοι αριθμοί: −3, 0, 42. Μόνο αυτοί δέχονται DIV και MOD.

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ

Δεκαδικοί αριθμοί: 3.14, −0.5. Το αποτέλεσμα της διαίρεσης / είναι πάντα πραγματικό.

ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ

Αλφαριθμητικά μέσα σε μονά εισαγωγικά: 'ΑΘΗΝΑ', 'Α'.

ΛΟΓΙΚΕΣ

Μόνο δύο τιμές: ΑΛΗΘΗΣ και ΨΕΥΔΗΣ.

• Η ΓΛΩΣΣΑ δεν ξεχωρίζει πεζά από κεφαλαία ούτε τους τόνους: «πλήθος», «Πλήθος» και «ΠΛΗΘΟΣ» είναι η ίδια μεταβλητή. Είναι το πιο συχνό κρυφό λάθος στα διαγωνίσματα.
• Κάθε μεταβλητή πρέπει να πάρει τιμή πριν χρησιμοποιηθεί - αλλιώς το πρόγραμμα σταματά.

Τελεστές και προτεραιότητα

Οι τελεστές αποτιμώνται με σταθερή σειρά προτεραιότητας. Οι παρενθέσεις την αλλάζουν - και κάνουν τον κώδικα πιο ευανάγνωστο ακόμη κι όταν δεν χρειάζονται.

1. ^

Ύψωση σε δύναμη. Δεξιά προσεταιριστική: 2 ^ 3 ^ 2 = 2 ^ 9.

2. − (πρόσημο)

Το αρνητικό πρόσημο: −2 ^ 2 σημαίνει −(2 ^ 2) = −4.

3. * / DIV MOD

Πολλαπλασιασμός, διαίρεση, ακέραιο πηλίκο και ακέραιο υπόλοιπο.

4. + −

Πρόσθεση και αφαίρεση.

5. = <> < <= > >=

Συγκρίσεις. Το αποτέλεσμα είναι λογική τιμή.

6. ΟΧΙ

Λογική άρνηση.

7. ΚΑΙ

Λογική σύζευξη.

8. Ή

Λογική διάζευξη.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Τελεστές
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: πηλίκο, υπόλοιπο
ΑΡΧΗ
  πηλίκο <- 17 DIV 5
  υπόλοιπο <- 17 MOD 5
  ΓΡΑΨΕ 'Πηλίκο: ', πηλίκο, ', Υπόλοιπο: ', υπόλοιπο
  ΓΡΑΨΕ 'Δύναμη: ', 2 ^ 10
  ΓΡΑΨΕ 'Σύγκριση: ', (3 < 5) ΚΑΙ ΟΧΙ (2 = 2)
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πηλίκο: 3, Υπόλοιπο: 2
Δύναμη: 1024
Σύγκριση: ΨΕΥΔΗΣ

Είσοδος και έξοδος

Η ΔΙΑΒΑΣΕ παίρνει τιμές από τον χρήστη και η ΓΡΑΨΕ τις εμφανίζει. Κάθε ΓΡΑΨΕ τυπώνει σε νέα γραμμή· ανάμεσα σε δύο διαδοχικούς αριθμούς μπαίνει αυτόματα ένα κενό.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Χαιρετισμός
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ: όνομα
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: ηλικία
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Πώς σε λένε;'
  ΔΙΑΒΑΣΕ όνομα
  ΓΡΑΨΕ 'Πόσων ετών είσαι;'
  ΔΙΑΒΑΣΕ ηλικία
  ΓΡΑΨΕ 'Γεια σου ', όνομα, '! Σε 10 χρόνια θα είσαι ', ηλικία + 10
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Πώς σε λένε;
Πόσων ετών είσαι;
Γεια σου Μαρία! Σε 10 χρόνια θα είσαι 27

• Κάθε ΔΙΑΒΑΣΕ διαβάζει μία τιμή ανά μεταβλητή, στη σειρά που γράφτηκαν.
• Για να μπει κενό ανάμεσα σε κείμενο και αριθμό, γράψ' το μέσα στο αλφαριθμητικό: ΓΡΑΨΕ 'Σύνολο: ', s

Δομές επιλογής

Η ΑΝ ελέγχει συνθήκες μία-μία και εκτελεί τον πρώτο κλάδο που αληθεύει. Η ΕΠΙΛΕΞΕ συγκρίνει μία τιμή με πολλές περιπτώσεις και διαβάζεται πιο καθαρά όταν οι έλεγχοι είναι ισότητες ή εύρη.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Χαρακτηρισμός
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: βαθμός
ΑΡΧΗ
  ΔΙΑΒΑΣΕ βαθμός
  ΑΝ βαθμός >= 18 ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ 'Άριστα'
  ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ βαθμός >= 15 ΤΟΤΕ
    ΓΡΑΨΕ 'Πολύ καλά'
  ΑΛΛΙΩΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Καλά'
  ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΕΠΙΛΕΞΕ βαθμός
  ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 18 .. 20
    ΓΡΑΨΕ 'Κλίμακα Α'
  ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ 15, 16, 17
    ΓΡΑΨΕ 'Κλίμακα Β'
  ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΑΛΛΙΩΣ
    ΓΡΑΨΕ 'Κλίμακα Γ'
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΙΛΟΓΩΝ
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Άριστα
Κλίμακα Α

• Σε αλυσίδα ΑΝ / ΑΛΛΙΩΣ_ΑΝ η σειρά μετράει: μόλις μια συνθήκη αληθεύσει, οι υπόλοιπες δεν ελέγχονται καν.
• Η συνθήκη πρέπει να είναι λογική. Το «ΑΝ πλήθος ΤΟΤΕ» δεν είναι σωστό - γράφουμε «ΑΝ πλήθος > 0 ΤΟΤΕ».

Δομές επανάληψης

Τρεις δομές, τρεις χρήσεις: ΓΙΑ όταν ξέρουμε το πλήθος των επαναλήψεων, ΟΣΟ όταν ο έλεγχος γίνεται πριν, ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ όταν το σώμα πρέπει να εκτελεστεί τουλάχιστον μία φορά.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Επαναλήψεις
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: i, άθροισμα
ΑΡΧΗ
  άθροισμα <- 0
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 5
    άθροισμα <- άθροισμα + i
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Άθροισμα 1 έως 5: ', άθροισμα
  i <- 10
  ΟΣΟ i > 0 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
    i <- i - 3
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Μετά την ΟΣΟ, i = ', i
  i <- 0
  ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
    i <- i + 1
  ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ i ^ 2 > 50
  ΓΡΑΨΕ 'Πρώτο i με i^2 > 50: ', i
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Άθροισμα 1 έως 5: 15
Μετά την ΟΣΟ, i = -2
Πρώτο i με i^2 > 50: 8

• Η ΓΙΑ δέχεται και αρνητικό βήμα: ΓΙΑ i ΑΠΟ 10 ΜΕΧΡΙ 1 ΜΕ_ΒΗΜΑ -1.
• Στην ΟΣΟ, η μεταβλητή της συνθήκης πρέπει να αλλάζει μέσα στο σώμα - αλλιώς η επανάληψη δεν τερματίζει ποτέ.
• Η ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ τερματίζει όταν η συνθήκη γίνει ΑΛΗΘΗΣ - δηλαδή είναι η άρνηση της λογικής της ΟΣΟ.

Πίνακες

Ο πίνακας κρατά πολλές τιμές του ίδιου τύπου κάτω από ένα όνομα. Η αρίθμηση των θέσεων ξεκινά από το 1 και το μέγεθος δηλώνεται στο τμήμα δηλώσεων - ιδανικά με σταθερά.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πίνακες
ΣΤΑΘΕΡΕΣ
  Ν = 4
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: Α[Ν], Β[2, 3], i, j, μέγιστο
ΑΡΧΗ
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ Ν
    Α[i] <- i * i
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  μέγιστο <- Α[1]
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ Ν
    ΑΝ Α[i] > μέγιστο ΤΟΤΕ
      μέγιστο <- Α[i]
    ΤΕΛΟΣ_ΑΝ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Μέγιστο: ', μέγιστο
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 2
    ΓΙΑ j ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 3
      Β[i, j] <- i * 10 + j
    ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  ΓΡΑΨΕ 'Β[2,3] = ', Β[2, 3]
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Μέγιστο: 16
Β[2,3] = 23

• Στον δισδιάστατο πίνακα ο πρώτος δείκτης είναι η γραμμή και ο δεύτερος η στήλη: Β[γραμμή, στήλη].
• Για να βρεις μέγιστο ή ελάχιστο, ξεκίνα πάντα από το πρώτο στοιχείο του πίνακα και όχι από μια αυθαίρετη τιμή όπως το 0.
• Όταν ζητούνται «τα ονόματα» στον πληθυντικό, το μέγιστο μπορεί να μην είναι μοναδικό: χρειάζονται δύο περάσματα.

Διαδικασίες και συναρτήσεις

Η ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ επιστρέφει μία τιμή και καλείται μέσα σε έκφραση. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ δεν επιστρέφει τιμή, καλείται με ΚΑΛΕΣΕ και μπορεί να αλλάξει τις μεταβλητές του καλούντος, γιατί οι παράμετροί της περνούν με αναφορά.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Υποπρογράμματα
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: α, β
ΑΡΧΗ
  α <- 5
  ΚΑΛΕΣΕ Διπλασίασε(α)     ! διαδικασία: αλλάζει το όρισμα
  ΓΡΑΨΕ 'Μετά τη διαδικασία: ', α
  β <- Παραγοντικό(5)       ! συνάρτηση: επιστρέφει τιμή
  ΓΡΑΨΕ '5! = ', β
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Διπλασίασε(χ)
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: χ
ΑΡΧΗ
  χ <- χ * 2
ΤΕΛΟΣ_ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ Παραγοντικό(ν): ΑΚΕΡΑΙΑ
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΑΚΕΡΑΙΕΣ: ν, i, γινόμενο
ΑΡΧΗ
  γινόμενο <- 1
  ΓΙΑ i ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ ν
    γινόμενο <- γινόμενο * i
  ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  Παραγοντικό <- γινόμενο
ΤΕΛΟΣ_ΣΥΝΑΡΤΗΣΗΣ

Μετά τη διαδικασία: 10
5! = 120

• Η συνάρτηση παίρνει την τιμή που θα επιστρέψει με εκχώρηση στο ίδιο της το όνομα.
• Κάθε υποπρόγραμμα έχει δικό του τμήμα δηλώσεων: δεν «βλέπει» τις σταθερές και τις μεταβλητές του κυρίου προγράμματος. Αν χρειάζεται σταθερά, την ξαναδηλώνει.
• Οι πίνακες περνούν πάντα με αναφορά, οπότε ένα υποπρόγραμμα μπορεί να γεμίσει έναν πίνακα του καλούντος.

Ενσωματωμένες συναρτήσεις

Οκτώ έτοιμες συναρτήσεις, διαθέσιμες παντού. Οι τριγωνομετρικές δέχονται μοίρες - όχι ακτίνια.

Α_Μ(x)

Ακέραιο μέρος: Α_Μ(7.9) = 7, Α_Μ(−7.9) = −7.

Α_Τ(x)

Απόλυτη τιμή: Α_Τ(−3.5) = 3.5.

Τ_Ρ(x)

Τετραγωνική ρίζα, μόνο για x ≥ 0.

ΗΜ(x), ΣΥΝ(x), ΕΦ(x)

Ημίτονο, συνημίτονο, εφαπτομένη - με το x σε μοίρες.

ΛΟΓ(x)

Φυσικός λογάριθμος, μόνο για x > 0.

Ε(x)

Η δύναμη e^x.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Ενσωματωμένες
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ
  ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ: α
ΑΡΧΗ
  ΓΡΑΨΕ 'Α_Μ(7.9) = ', Α_Μ(7.9)
  ΓΡΑΨΕ 'Α_Τ(-3.5) = ', Α_Τ(-3.5)
  ΓΡΑΨΕ 'Τ_Ρ(81) = ', Τ_Ρ(81)
  ΓΡΑΨΕ 'ΗΜ(30) = ', ΗΜ(30)
  α <- ΛΟΓ(Ε(1))
  ΓΡΑΨΕ 'ΛΟΓ(Ε(1)) = ', α
ΤΕΛΟΣ_ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Α_Μ(7.9) = 7
Α_Τ(-3.5) = 3.5
Τ_Ρ(81) = 9
ΗΜ(30) = 0.5
ΛΟΓ(Ε(1)) = 1